Dopiero co obchodziliśmy listopadowe święta, a tymczasem łódzka Piotrkowska już wygląda tak, jakbyśmy mieli co najmniej początek grudnia! Od tego już tylko krok aż w Polsacie znów rozrabiać będzie nikt inny jak… Kevin!
Zastanawiacie się pewnie co Kevin ma wspólnego z pisaniem? Zapewne jeszcze niewiele. A to dlatego, że nikt nie włączył Kevina do treningu maturalnego. Niemożliwe? I tu się mylicie! Dziś to właśnie Kevin stanie się tematem przewodnim maturalnej rozprawki!
Dlaczego? Chyba każdy ma już trochę dość typowych maturalnych tematów. Dlatego co jakiś czas warto nieco się zabawić i sięgnąć po tematy, które są niebanalne, a które jednocześnie można rozwinąć w formacie maturalnym.
W tym artykule pokażę krok po kroku, jak napisać maturalną rozprawkę opiniującą – jeden z trzech typów wypowiedzi obowiązkowych na maturze rozszerzonej. Znajdziesz tu nie tylko praktyczne wskazówki, ale także przykładową rozprawkę, którą możesz potraktować jako inspirację. Zobaczysz, że pisanie formalnych tekstów naprawdę nie musi być ani trudne, ani nudne. Wszystko zależy bowiem od obranego tematu!
PRZYPOMNIENIE: Rodzaje wypowiedzi pisemnych na maturze rozszerzonej
Na egzaminie maturalnym z języka angielskiego w formule rozszerzonej można wybrać jeden spośród trzech tekstów argumentacyjnych:
- rozprawki (za i przeciw lub opiniującej),
- artykułu publicystycznego, oraz
- listu formalnego.
Dziś na warsztat weźmiemy właśnie rozprawkę opiniującą. I tu właśnie wchodzi Kevin 🙂
Wyobraźcie sobie, że Waszym zadaniem jest napisanie rozprawki na następujący temat:
Niektórzy twierdzą, że film „Kevin sam w domu” nie powinien być już emitowany w telewizji przed świętami Bożego Narodzenia, ponieważ był pokazywany od kilkudziesięciu lat, a jego fabuła jest mało wartościowa. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, uwzględniając aspekt edukacyjny i rozrywkowy filmu. Twoja wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów.
Rozprawka opiniująca w 9 krokach
Zanim zabierzemy się za pisanie, warto najpierw przemyśleć temat pracy i zaplanować to, co chcemy zawrzeć w naszej rozprawce. Na co zatem warto zwrócić uwagę zanim zabierzemy się za czystopis?
1. Przeczytaj uważnie temat
Zwróć uwagę na to, co musisz zrobić, czyli zaznacz w zadaniu słowa-klucze: wyraź opinię, uwzględnij aspekt edukacyjny i rozrywkowy filmu.
2. Brainstorming: jaka jest moja opinia i argumenty?
Na kartce wypisz: argumenty za, argumenty przeciw, uzasadnienia, przykłady ilustrujące konkretne argumenty.
Przykładowe argumenty ZA:
- Aspekt edukacyjny: „Kevin sam w domu” uczy radzenia sobie w trudnych sytuacjach, promuje kreatywność, pokazuje, że życzenia się spełniają 🙂
- Aspekt rozrywkowy: komedia, świąteczny klimat, rozrywka dla całej rodziny.
Przykładowe argumenty PRZECIW:
- Aspekt edukacyjny: „Kevin sam w domu” zawiera przemoc slapstickową (w konsekwencji może promować przemoc jako zabawę), prezentuje stereotypy;
- Aspekt rozrywkowy: film zestarzał się kulturowo; powtarzalność nudzi.
3. Wybierz swoje stanowisko
- Zastanów się, jaka jest Twoja opinia na postawione w poleceniu pytanie.
- Wyraź jasno swoją opinię a następnie zapisz ją we wstępie.
4. Zrób plan akapitów
Wypisz w punktach, co chcesz zawrzeć w poszczególnych akapitach swojej rozprawki. Możesz wybrać jedną z dwóch możliwości zaprezentowania treści:
- Wstęp: wprowadzenie do tematu + teza / opinia
- Akapit 1: kontrargument + jego natychmiastowe obalenie
- Akapit 2: główny argument za lub przeciw (z uzasadnieniem + przykładem)
- Akapit 3: drugi argument za lub przeciw (z uzasadnieniem + przykładem)
- Zakończenie: podsumowanie + powtórzenie wyrażonej we wstępie opinii.
lub:
- Wstęp: wprowadzenie do tematu + teza / opinia
- Akapit 1: główny argument za lub przeciw (z uzasadnieniem + przykładem)
- Akapit 2: drugi argument za lub przeciw (z uzasadnieniem + przykładem)
- Akapit 3: kontrargument + jego natychmiastowe obalenie
- Zakończenie: podsumowanie + powtórzenie wyrażonej we wstępie opinii.
Jak zbudować akapit rozwinięcia?
Pamiętaj, że każdy akapit rozwinięcia powinien składać się z następujących elementów:
- Topic sentence: powiedz, o czym będzie ten akapit, czyli jaki argument zostanie poruszony w tym akapicie.
- Explanation: wytłumacz dlaczego ten argument jest ważny.
- Example: podaj przykład, który poprze Twój argument.
- Concluding sentence: powiedz, o czym był ten akapit, czyli jak Twój argument łączy się z tezą, którą postawiłeś we wstępie.
Gdzie umieścić kontrargument?
W rozprawce opiniującej kontrargument pełni bardzo ważną funkcję – pokazuje, że autor potrafi spojrzeć na problem z różnych perspektyw. Najczęściej sugeruje się, aby umieścić go na końcu części rozwinięcia, tuż przed zakończeniem. Takie umieszczenie kontrargumentu pozwala najpierw przedstawić własne argumenty, a następnie pokazać przeciwny punkt widzenia, który autor merytorycznie obala. Dzięki temu tekst staje się spójny i przekonujący: czytelnik najpierw zapoznaje się z opinią autora, a potem widzi, że rozważono także przeciwne stanowisko. Taka struktura ułatwia również płynne przejście do zakończenia, w którym autor może podsumować argumenty i raz jeszcze wzmocnić własną opinię.
Kontrargument w rozprawce opiniującej wcale nie musi być jednak podawany na końcu. To, że większość schematów maturalnych pokazuje go jako ostatni akapit, to tylko jeden z możliwych układów. Osobiście uważam, że prezentowanie kontrargumentu na końcu rozwinięcia spowoduje, że czytelnik zapamięta właśnie kontrargument a nie argumenty popierające naszą tezę. Dlatego też osobiście preferuję schemat rozprawki opiniującej, w którym kontrargument zostaje umieszczony zaraz na początku rozwinięcia, po czym zostaje przez Autora od razu obalony. Następnie Autor przechodzi do wyrażenia własnej opinii i podania popierających ją argumentów.
5. Wybierz odpowiednie zwroty
- Przejrzyj listę przydatnych zwrotów oraz wyrażeń łączących poszczególne zdania i akapity.
- Zastanów się, które z nich warto użyć w Twojej rozprawce.
- Postaraj się dopisać je w odpowiednich miejscach na planie.
6. Napisz wersję roboczą
- Pracując nad brudnopisem, nie skupiaj się jeszcze na idealnym języku. Na tym etapie najważniejsze jest przelanie na papier własnych myśli.
- Skup się na logicznym uporządkowaniu informacji (zgodnie z planem pracy).
7. Popraw język i stylistykę
- Czy Twoja rozprawka zawiera wyrażenia łączące poszczególne zdania i akapity (linking expressions)?
- Czy używasz formalnego języka?
- Czy gramatyka i interpunkcja są poprawne?
8. Sprawdź, czy Twoja rozprawka spełnia wszystkie wymagania egzaminacyjne
- Czy sformułowałeś jasną opinię?
- Czy każdy akapit traktuje o jednym konkretnym argumencie, który wspiera tezę?
- Czy odniosłeś się do wszystkich punktów z polecenia?
- Czy rozprawka ma odpowiednią długość i formalną strukturę?
9. Poproś kogoś o przeczytanie Twojej pracy
Czasem świeże oko wychwyci błędy lub niejasności, które sami przeoczyliśmy. Dlatego warto poprosić kolegę czy koleżankę o feedback.
Przykładowa rozprawka opiniująca
A oto przykładowa rozprawka, napisana w odpowiedzi na prezentowane powyżej polecenie:
Every December, television channels around the world broadcast Home Alone, a film that has become a true symbol of the festive season. Yet, some people argue that it is time to take this Christmas classic off the air, claiming that its plot is outdated and no longer relevant to modern viewers. In my opinion, Home Alone should definitely remain a part of Christmas television, as it continues to entertain audiences and provides surprising educational value for younger generations.
To begin with, the film offers universal entertainment that brings people together. Despite being more than thirty years old, its humour still appeals to both children and adults. The combination of witty dialogue, memorable characters, and fast-paced action makes it a film that entire families can enjoy together. Watching Home Alone during the holidays has become a ritual for many households, creating a sense of shared nostalgia and connection. Such traditions play an important role in maintaining family bonds, especially at a time when people are often too busy to spend quality time together.
Moreover, the film also conveys valuable lessons. Kevin’s adventures show the importance of responsibility, courage, and creative problem-solving. Although his behaviour is exaggerated for comic effect, the story encourages young viewers to think independently and take initiative when faced with difficulties. It also highlights the significance of family relationships—Kevin learns to appreciate his parents only after being separated from them. These are timeless messages that remain relevant regardless of when the film was made.
Admittedly, some critics claim that Home Alone promotes violence, suggesting that children might imitate what they see on screen. However, this argument overlooks the film’s clearly exaggerated and humorous tone. The traps Kevin sets for the burglars are never meant to be taken seriously—they are a source of comic relief, not moral guidance. In fact, the film can even serve as an opportunity for parents and teachers to discuss with children the difference between fantasy and reality, and to reflect on how humour can be used responsibly.
To sum up, Home Alone still deserves its place in the Christmas TV schedule. It continues to entertain audiences while offering meaningful lessons about family, creativity, and resilience. Rather than removing it from television, we should recognise its cultural and emotional value—and perhaps enjoy it with a touch of festive irony.
Analiza: dlaczego ta rozprawka jest poprawna?
Powyższa rozprawka podzielona jest na pięć akapitów:
- wstęp, w którym Autor zarysował temat i wyraził swoją opinię,
- pierwszy akapit rozwinięcia, w którym Autor prezentuje pierwszy argument odnoszący się do zasugerowanego w poleceniu aspektu rozrywkowego filmu,
- drugi akapit rozwinięcia, w którym Autor prezentuje drugi argument odnoszący się do zasugerowanego w poleceniu aspektu edukacyjnego filmu,
- trzeci akapit rozwinięcia, w którym Autor prezentuje kontrargument a następnie go obala,
- zakończenie, w którym Autor nawiązuje do argumentów zaprezentowanych w rozwinięciu (czyli podsumowuje przytoczone argumenty), powracając do postawionej we wstępie opinii.
W ten sposób Autor zachował strukturę rozprawki opiniującej (wstęp, rozwinięcie, zakończenie), odniósł się do wszystkich punktów z polecenia, a także użył zwrotów charakterystycznych dla tego gatunku.
Twoja kolej: spróbuj sam!
Teraz kolej na Was! Poniżej znajdziecie jeszcze trzy pomysły na rozprawkę opiniującą inspirowaną nadchodzącymi świętami. Zapoznajcie się z nimi a następnie wybierzcie ten, który bardziej Wam odpowiada. Spróbujcie napisać rozprawkę korzystając z rad, których udzieliłam wyżej. I koniecznie poproście kolegę / koleżankę (lub chataGPT) o informację zwrotną na temat napisanej przez Was rozprawki. Dzięki temu dowiecie się, co było dobre a nad czym warto jeszcze popracować. Powodzenia!
Pomysł 1: Szklana pułapka: świąteczny klasyk czy po prostu film akcji?
Niektórzy uważają, że film Szklana pułapka powinien być uznawany za film świąteczny, inni twierdzą, że nie ma on nic wspólnego z atmosferą świąt Bożego Narodzenia. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odwołując się do tradycji świątecznych oraz roli filmów w budowaniu nastroju świąt.
Pomysł 2: Last Christmas zespołu Wham!: symbol świąt czy już tylko przestarzały przebój?
Niektórzy twierdzą, że piosenka Last Christmas zespołu Wham! powinna wreszcie zniknąć z radiowych list przebojów w grudniu, podczas gdy inni uważają, że to nieodłączny element świątecznej tradycji. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odwołując się do znaczenia muzyki w tworzeniu świątecznej atmosfery oraz wpływu powtarzalności na odbiór utworów.
Pomysł 3: Kiedy lepiej otwierać świąteczne prezenty – w wigilijny wieczór czy w świąteczny poranek?
Niektórzy uważają, że prezenty świąteczne powinno się otwierać wieczorem 24 grudnia, podczas gdy inni są zdania, że lepiej zrobić to rano 25 grudnia. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odwołując się do tradycji świątecznych oraz wpływu czasu wręczania prezentów na przeżywanie świąt.
Disclaimer: Przykładowa rozprawka zamieszczona w tym artykule została przygotowana przy pomocy ChatGPT (OpenAI). ChatGPT może być także pomocny w przygotowaniach do matury – warto korzystać z niego do burzy mózgów, szukania przydatnych zwrotów czy proszenia o feedback do własnych prac.
